Zaka

Mimi ni mshirika katika mashirika ya watu binafsi, na shughuli yake ni biashara. Asilimia yangu katika mtaji wake ni 25%. Je, zaka inahesabiwa kwa mali yote ya shirika, au kwa sehemu yangu tu? Na ikiwa Zaka itahesabiwa kwa mali ya shirika/kampuni, je, hiyo inanitosheleza mimi pia?

Mtu anapanda ua la zambarau nalo huuzwa kwa bei ya juu. Je, analazimika kutoa Zaka juu yake? Au anatoa Zaka ya biashara kwa kile anachouza? Na kwa hali yeyote ile, kiwango cha Zaka ataamuaje?

 Mtu anamiliki bidhaa za biashara, na ana pesa taslimu nyingine anazomiliki, na zote zimefikiwa na mwaka, lakini kila moja kati ya hizo hazifiki kiwango isipokuwa kwa kujumuisha na nyingine. Anauliza: Je, anajumuisha bidhaa za biashara na pesa taslimu na kuzitoza Zaka kama mali moja, au azitoe kila moja kwa Zaka yake pekee?

 Kuna kijana aliteuliwa na dada yake kuwa wakala wa kugawa mali ya Zaka yake. Siku ile ile aliyopokea fedha hizo, nyumba yake iliibiwa usiku wake, na kati ya vitu vilivyoibiwa ni pamoja na hiyo mali ya Zaka. Je, kwa mujibu wa Shaia ya Kiislamu, anawajibika kulipa fidia? Na ikiwa hatowajibika, je, dada yake anapaswa kutoa tena Zaka hiyo? Ijulikane kwamba alikabidhi fedha hizo kwa kaka yake mwishoni mwa mwaka wa zaka bila kuchelewa.

Ninamiliki shirika la kibiashara, na ni vigumu kwangu kulipa Zaka kulingana na mwaka wa Hijiria, kwani bajeti ya shirika hilo inafungamana na mwaka wa kuzaliwa Yesu. Je, inajuzu kwangu kuihesabu kwa kuzingatia mwaka wa jua?

Ni nini Hukumu ya Kutoa Mfuko wa Ramadhani kutoka katika Mali za Zaka?

Nina kadi ya mkopo, ambayo Benki inanipa kupitia kadi hiyo kiasi cha fedha kinachofikia takriban pauni laki moja, na huwa natumia kwa ajili ya manunuzi na hulipia kabla ya muda uliowekwa kumalizika. Je, ni lazima nitoe zaka juu ya fedha hizi? Na je, ni lazima kuziunganisha (kuongezea) fedha hizi — ikiwa hazijafikia kiwango cha Zaka — na jumla ya fedha ninazomiliki na kisha kutoa Zaka yake?

Ninamiliki kiasi cha fedha kilichofikia kiwango cha Zaka na kimepitwa na mwaka. Na nawaelewa watu wanaostahiki Zaka ambao wanahitaji msaada kila mwezi. Je, inajuzu kutoa Zaka kwao kwa njia ya malipo ya kila mwezi katika kipindi cha mwaka mzima?

Kamati za Zaka hukusanya mali za Zaka na Sadaka, na kuwapa wanaostahiki, na baadhi ya vijana wasio na uwezo wa kuoa wanaziomba ili kuwasaidia kukamisha taratibu za ndoa, na kutoa matangazo ya kukusanya pesa ili kuwaozesha, je kunajuzu mali hizi kuwa ni mali zilizotengwa kwa ajili ya Zaka?

Je! Inajuzu kutoa mali ya Zaka baadhi yake au yote, katika matumizi ya kozi za kimafunzo kwa wanafunzi wa masomo ya Dini ili kuboresha utendaji wao wa kidaawa na kupata mbinu muhimu za kutekeleza wajibu wao? Pamoja na kujua kuwa hawa wanafunzi pato lao halikidhi matumizi yao?

Ni Nini hukumu ya kisharia ya Zaka juu ya mapambo yanavyotumika kwa ajili ya kujiremba?

Ninaweka sehemu ya mshahara wangu ili kununua mikufu na bangili za dhahabu kwa mabinti zangu ili niviuze baadaye na viwasaidie katika maandalizi ya ndoa. Je! Inapasa Zaka katika pesa hiyo?

Katika juhudi za “Mfuko wa Ijumaa” wa taasisi ya “Al-Ahram” katika kusaidi kutatua matatizo ya vijana, kwa kuwapatia fursa za kazi na kuwasaidia katika kuoa kwa kununu vifaa na kuwalipia kodi, na baada ya wasomaji wetu wengi kutaka kusaidia kwa mali za Zaka na sadaka, tunajiandaa kufungua akaunti maalumu kwa lengo hili, na ili tunayoyafanya yaendane na yale yanayoamrishwa na Sharia Tukufu, tunataka kujua kutoka kwa Mashekhe zetu uhalali wa kutoa mali za Zaka kwa lengo hili. Pia je! Kunajuzu kuwakopesha hawa vijana, ili mkopaji awekeze pesa aliyokopa, na kulipa hata kama kwa awamu? Pia tunaomba mtuwekee wazi makundi mengine ya kupewa Zaka kama mlivyopenedekeza, kwa namna vijana wapambanaji watafaidika ambao wanapata tabu kutafuta chakula chao na cha familia zao.

Muulizaji anasema kwamba mtoto wa mama yake mdogo amekopa pesa ili imwezeshe kupata nyumba kutokana na kuanguka nyumba yake, na hali yake haimwezeshi kulipa pesa hiyo, na anauliza, je! Kunajuzu kulipa deni lake kwa kukopa mali ya Zaka?

Kamati ya Zaka ya Jumuiya hukusanya zaka, sadaka, na michango na kuwagawia wanaostahiki. Baadhi ya vijana wasio na uwezo wa gharama za ndoa, hufika kwa kamati ili kupata msaada wa ndoa zao, na jumuiya inatoa msaada wa mali na kifedha kwa ndoa zao. Je, inajuzu pesa hizo za zaka hutumika katika mambo hayo?

Katika juhudi za “Mfuko wa Ijumaa” wa taasisi ya “Al-Ahram” katika kusaidi kutatua matatizo ya vijana, kwa kuwapatia fursa za kazi na kuwasaidia katika kuoa kwa kununua vifaa na kuwalipia kodi, na baada ya wasomaji wetu wengi kutaka kusaidia kwa mali za Zaka na sadaka, tunajiandaa kufungua akaunti maalumu kwa lengo hili, na ili tunayoyafanya yaendane na yale yanayoamrishwa na Sharia tukufu, tunataka kujua kutoka kwa Mashekhe zetu uhalali wa kutoa mali za Zaka kwa lengo hili. Pia je! Kunajuzu kuwakopesha hawa vijana, ili mkopaji awekeze pesa aliyokopa, na kulipa hata kama kwa awamu? Pia tunaomba kutuwekea wazi makundi mengine ya kupewa Zaka kama mlivyopenedekeza, kwa namna vijana wapambanaji watafaidika ambao wanapata taabu kutafuta chakula chao na cha familia zao. 

Kuwekeza Mali za Zaka

Je watu wenye umuhimu ni katika wanaostahiki zaka?

Kutoa Zaka ya Fitri Mali